Portal Lubliniec.info

Wydarzenie organizowane przez Polskie Towarzystwo Geograficzne skierowane jest skierowane przede wszystkim do nauczycieli, przewodników i edukatorów, którzy chcą nauczyć się, jak świadomie patrzeć na krajobraz i jak o nim opowiadać. Łącznie w tym roku odbędzie się 13 spacerów w pięciu lokalizacjach na terenie woj. śląskiego. Jedną z nich jest Dolina Liswarty. Projekt został dofinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki II.

- Po ubiegłorocznej edycji, która zgromadziła osoby z całego województwa śląskiego, wracamy z kolejną serią spacerów krajobrazowych. Zapraszamy na wspólną wędrówkę, która pozwoli spojrzeć na otaczającą przestrzeń w sposób bardziej świadomy i pogłębiony - mówi dr hab. Urszula Myga-Piątek, prof. UŚ, przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Geograficznego.

Spacer „Rzeka widoków – fizjonomia krajobrazu Liswarty na obszarach wiejskich w Hadrze” odbędzie się 9 i 23 maja na terenie Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą. Uczestnicy przejdą przez okolice górnego biegu rzeki, by przyjrzeć się dolinie Liswarty i otaczającemu ją krajobrazowi przyrodniczo-kulturowemu.

Organizatorzy podkreślają, że nie będzie to zwykły spacer. Uczestnicy poznają zasoby widokowe doliny, nauczą się interpretować panoramy, rozpoznawać osie widokowe, przedpola ekspozycji i dominanty. Będą analizować, jak zmieniała się fizjonomia tego miejsca pod wpływem działalności człowieka i jak współczesne zagospodarowanie wpływa na odbiór krajobrazu.

Liswarta ma być przykładem tego, że także krajobrazy pozornie zwyczajne, pozbawione spektakularnych atrakcji, mogą kryć ogromne wartość.

- Chcemy pokazać, że warto poświęcić uwagę krajobrazom codziennym, dla których walory nie zawsze są oczywiste, ale zdecydowanie warte odkrycia - podkreśla dr inż. Anna Żemła-Siesicka, która poprowadzi spacer doliną Liswarty. - Podczas spaceru uczestnicy zobaczą przekształconą dolinę rzeczną, sztuczne stawy, pola uprawne i zabudowę wiejską, w tym historyczny folwark i układ przestrzenny wsi. To właśnie różnorodność tych elementów pozwoli rozmawiać o tym, jak kształtował się krajobraz wsi i jaką rolę odgrywają w nim poszczególne składniki - dodaje.

Szczególna uwaga zostanie zwrócona na sposób zagospodarowania Liswarty i na walory widokowe doliny. Uczestnicy będą pracować z kartami oceny wizualnej krajobrazu, wykorzystując metodę krzywej wrażeń Wejcherta oraz mapy zasobów widokowych.

Ważnym elementem spotkania będzie również rozmowa o krajobrazie multisensorycznym. Organizatorzy przypominają, że krajobraz odbieramy nie tylko wzrokiem, ale także słuchem, zapachem czy dotykiem. Szum wody, śpiew ptaków, zapach łąk i lasu czy chłód doliny rzecznej mogą być równie ważne jak sam widok.

- Krajobraz jest dziełem ewolucji świata przyrody i historii zagospodarowania środowiska przez człowieka. Krajobrazy kulturowe są swoistym palimpsestem, w którym widoczne są ślady dawnych epok i sposobów gospodarowania. Aby odczytać tę historię, potrzebna jest podstawowa umiejętność „czytania krajobrazu” - mówi przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Geograficznego. 

Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą został utworzony w 1998 roku właśnie po to, by chronić charakterystyczną fizjonomię dorzecza Liswarty. To teren, w którym zachowała się mozaika lasów, łąk, pól, torfowisk i stawów, a także zabytkowe układy przestrzenne wsi, dawne aleje i historyczne drogi.

Spacer po Liswarcie będzie jednym z pięciu wydarzeń realizowanych w ramach projektu. Pozostałe odbędą się na górze Grojec w Żywcu („Krajobrazowy palimpsest - gospodarowanie człowieka w warunkach środowiska górskiego i jego krajobrazowe skutki”), w Olsztynie na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej („Z Olsztyna na “Giewont” - krajobraz historyczny i wpływ turystyki na krajobraz”), w Katowicach („Od kuźnicy żelaza do serca metropolii - mozaikowy krajobraz Katowic”), a także w Wodzisławiu Śląskim („Tożsamość krajobrazu miasta - wielowiekowa historia zapisana w krajobrazie starego miasta”). 

Więcej informacji oraz formularz do zapisów dla osób zainteresowanych wzięciem udziału w projekcie znajdują się na stronie www.ptgeo.org.pl (https://ptgeo.org.pl/2026/04/ruszamy-z-kolejna-seria-spacerow-krajobrazowych/).